Przejdź do treści 
Autorka artykułu, Agnieszka Baranowska, jest psychologiem, certyfikowaną coach ICF i edukatorką. Pomaga ambitnym kobietom, często „najlepszym uczennicom”, które mimo sukcesów czują, że utknęły w pracy bez poczucia radości i sensu. Doświadczenie zdobywała w międzynarodowych firmach, tworząc strategie komunikacyjne m.in. dla projektów rządowych. Prowadzi coaching 1:1, warsztaty i projekty społeczne. Występuje na wydarzeniach dla kobiet i konferencjach. Łączy wiedzę psychologiczną z praktyką biznesową. W 2024 dostała statuetkę najbardziej inspirującego coacha pracującego metodą Career Steps Revolution od Talent Development Institute.
Wyobraź sobie wieczór po kolejnym „ważnym” dniu w pracy. Środowisko, które kiedyś Ci imponowało. Stanowisko, o które walczyłaś latami. Kalendarz pełen spotkań, skrzynka maili, konto bankowe zabezpieczone. Wracasz do domu, zamykasz drzwi, zdejmujesz buty i nagle pojawia się niewygodna myśl: „Naprawdę po to tyle się starałam?”.
To nie jest fanaberia ani kryzys wieku średniego. To moment, w którym dotychczasowa definicja sukcesu przestaje pasować do osoby, którą się stałaś.
Sukces, który miał wszystko załatwić…
Wiele kobiet wchodziło w dorosłość z przekonaniem, że dobra edukacja, pracowitość i odpowiedzialność zapewnią upragniony spokój. Sukces zawodowy miał być nagrodą - tarczą chroniącą przed lękiem o przyszłość, stabilizacją, poczuciem wartości.
Przez kilka, czasem kilkanaście lat, ten scenariusz działa. Uczysz się, robisz projekty ponad normę, bierzesz odpowiedzialność, nie narzekasz. Z zewnątrz wszystko się „zgadza”:
- jesteś wiarygodna,
- masz wyniki,
- można na Tobie polegać.
Problem zaczyna narastać z czasem. Pojawiają się dzieci, wymagający bliscy, starzejący się rodzice, rutyna, zmęczenie. To, co kiedyś dawało poczucie sensu, przestaje wystarczać.
Gdy zawodowe „umiem” zaczyna rozmijać się z „chcę”
Kobiety po trzydziestce i czterdziestce zazwyczaj potrafią dużo. Wiedzą, jak prowadzić projekty, jak reagować w kryzysie, jak przejmować odpowiedzialność, gdy inni się cofają. To „umiem” bywa imponujące.
W pewnym momencie pojawia się jednak bardziej zasadnicze pytanie:
„Czy to jest życie, którego chcę?”
To pytanie bywa długo odsuwane, bo burzy porządek budowany latami. Kiedy jednak zostaje ignorowane, pojawia się stopniowa utrata energii, ale coraz bardziej odczuwalna.
Mentalny drugi etat - niewidzialny koszt sukcesu
Do obciążeń zawodowych dochodzi przeciążenie poznawcze, czyli mental load. Organizowanie życia rodzinnego, pamiętanie o niezliczonych szczegółach, planowanie kilku kroków naprzód: za dom, dzieci, czasem również partnera.
W efekcie w pracy pozostaje tylko część uwagi. Reszta zajęta jest szkolnymi kalendarzami, listami rzeczy do zapamiętania czy wieczorną logistyką dnia następnego.
Nie jest to brak organizacji. To wynik systemowych oczekiwań wobec kobiet, które mają „spinać” całą rzeczywistość. Im wyższe stanowisko, tym wyraźniejszy staje się rozdźwięk między widoczną karierą a niewidoczną, codzienną odpowiedzialnością.
Dlaczego przewartościowanie pojawia się właśnie po 30. i 40. roku życia?
To etap, w którym większość kobiet ma już wystarczająco dużo doświadczeń, by wiedzieć, jak wygląda praca na wysokich obrotach. Znają konsekwencje brania na siebie zbyt wiele. Wiedzą, jak nietrwałe bywa poczucie „docenienia”.
W tym okresie pojawia się inny rodzaj odwagi. Nie chodzi już o udowadnianie czegokolwiek otoczeniu, lecz o to, by nie zdradzić siebie. Coraz bardziej oczywiste staje się, że:
- nikt nie odda lat spędzonych w pracy, która nie daje satysfakcji,
- relacje nie zbudują się „kiedyś”,
- ciało ma swoje granice, a zmęczenie nie znika tylko dzięki wynagrodzeniu.
Stanowisko i prestiż, które kiedyś były nagrodą, przestają chronić. To jednak ważny moment, bo pozwala dostrzec własne potrzeby.
Co najczęściej blokuje zmianę?
W rozmowach z kobietami 35+ powtarzają się podobne wątpliwości:
- „Zainwestowałam w to zbyt wiele”.
- „Inni marzą o takiej pracy, powinnam być wdzięczna”.
- „Znowu będę musiała zacząć od początku”.
Za tym stoi lęk przed oceną, przed utratą stabilizacji, przed poczuciem, że „jest już za późno”. Jest tam także lojalność wobec wcześniejszej wersji siebie, czyli tej, która wierzyła, że perfekcja zapewni w końcu odpoczynek.
Zmiana ścieżki zawodowej po trzydziestce, czy czterdziestce nie jest zaprzeczeniem tej historii. Jest uznaniem, że zrobiło się wszystko, co było możliwe na tamtym etapie, a teraz pora na inne narzędzia i inne odpowiedzi.
Jak działają kobiety, które przechodzą ten proces świadomie?
Nie rzucają wszystkiego, choć impuls bywa silny. Zamiast tego:
- zatrzymują się, aby precyzyjnie nazwać źródło problemu,
- analizują swoje wartości, czyli warunki, na jakich chcą pracować,
- porządkują fakty dotyczące kompetencji, zasobów i możliwości,
- korzystają ze wsparcia: coachingowego, mentorskiego lub terapeutycznego,
- wprowadzają niewielkie, bezpieczne zmiany - negocjują zakres obowiązków, testują nowe projekty, sprawdzają alternatywy.
Efekty nie są spektakularne na zewnątrz, ale wewnętrznie zmieniają wiele - odzyskują poczucie wpływu i prawo do decydowania o własnej ścieżce.
Od czego zacząć?
Od zadania sobie pytań, które otwierają proces autorefleksji i stanowią fundament świadomej zmiany zawodowej.
- Gdyby nie liczyło się wrażenie, jakie robi to na innych, czym byłby dziś sukces?
- Co w obecnej pracy daje energię, a co ją odbiera?
- Jak wyglądałby dzień, po którym pojawia się myśl: „to było o mnie i dla mnie”?
Przewartościowanie po trzydziestce i czterdziestce nie oznacza rezygnacji z ambicji. To raczej wybór życia, w którym praca nie stoi w sprzeczności z dobrostanem.
Kiedy życie zawodowe wspiera prywatne, a nie je podważa, pojawia się większy sens i stabilniejsza energia. Badania wskazują, że kobiety, które podjęły takie decyzje, częściej deklarują wyższy poziom spełnienia i odporności psychicznej.
Kampania Społeczna Siła Równości!
W projekcie Siła Równości II edycja, Fundacja Obywatelki.pl i JMM Sp. z o.o. połączyły siły, by mówić głośno o równości w pracy. Chcemy pokazać, z jakimi wyzwaniami wciąż mierzą się kobiety i jak je przezwyciężają, ale też zainspirować firmy, jak mogą wspierać work-life balance swoich pracownic.
Zapraszamy do wysłuchania sześciu podcastów z serii Od.ważne. Poznacie inspirujące historie kobiet, przełamujących bariery i stereotypy, które realizują swoje marzenia i osiągają sukcesy w zawodach, które same sobie wybrały, zwłaszcza tam, gdzie prym wiodą mężczyźni.
Projekt jest dofinansowany ze środków Unii Europejskiej i budżetu Państwa w ramach Programu „Fundusze Europejskie dla Wielkopolski 2021 - 2027”
#FunduszeEuropejskie #FunduszeUE
